Grocholski Adolf Norbert Erazm

Grocholski Adolf Norbert Erazm (1797 - 1863), uczestnik powstania listopadowego, ziemianin, marszałek szlachty. Ur. 7 VI w Woronowicy (Bracławszczyzna) jako syn Jana Nepomucena starosty Trembowelskiego i Izabeli z Rytarowskich. Odbył kampanię 1831 r. w randze majora, jako adiutant gen. Samuela Różyckiego; z ramienia dowództwa tegoż korpusu delegowany był z Kunowa, wraz z kpt. Eustachym Januszkiewiczem i posłem Ledóchowskim, do ułożenia zawieszenia broni ze sztabem Ruedigera. Po powrocie oddał się gospodarce w kluczu czerwońskim koło Berdyczowa, gdzie posiadał słynne stado koni arabskich. Po śmierci ojca w 1849 roku odziedziczył klucz woronowicki. Był parokrotnie marszałkiem onstantynowskim i berdyczowskim. W czasie częstych wyjazdów za granicę wspierał finansowo emigrację; znacznie się również przyczynił do fundacji zakładu św. Kazimierza w Paryżu. Przed Powstaniem Styczniowym był korespondentem Hotelu Lambert. Raporty swoje podpisywał pseudonimem Norbert, a kwoty pieniężne, gromadzone ze składek na akcję polityczną, przesyłał do Paryża, pod pozorem rodzinnych rozrachunków, na ręce Marii z Grocholskich Witoldowej Czartoryskiej. Pierwszą żoną Grocholskiego była Otylia z Poniatowskich. Wykradł ją, rzekomo, dla swego brata Ignacgo, lecz gdy ten tymczasem poległ w pojedynku, sam ją poślubił. Rozwiódłszy się po dłuższym czasie, poślubił Wandę z Radziwiłłów. Zmarł bezpotomnie 3 I 1863 roku w Woronowicy. Dobra czerwońskie, z galerią obrazów i pamiątkami rodzinnymi (razem 16 tys. Dziesięcin) sprzedała wdowa przemysłowcowi Tereszczence. Woronowicki klucz odziedziczył młodszy brat, Ludgard.

---